Asetek Forte Formula Stuurwiel
Het in Denemarken gesitueerde Asetek SimSports is een naam welke zich inmiddels goed gevestigd heeft in het simracing landschap. Zo hebben wij eerder de Invicta en Forte pedalensets van Asetek mogen testen en beoordelen. Met hun pedalensets lieten zij meteen zien wat ze in huis hebben, wat hun filosofie is en dat ze zichzelf direct in het hogere segment van simracing hardware wensten te plaatsen, wat ze duidelijk goed gelukt is. Al gauw bracht Asetek SimSports het nieuws naar buiten dat hun line-up niet beperkt zou blijven tot pedalensets. Zo gaven ze via hun kanalen een kijkje in de keuken en werden er een wheelbase, eigen quick-release systeem en een bijbehorend stuurwiel aangekondigd. Wij waren al enthousiast over de pedalensets van Asetek, dus over ons antwoord op de vraag of wij het Forte stuurwiel wilden testen en reviewen hebben wij niet lang hoeven nadenken.
Het Asetek SimSports Forte stuurwiel is een Formule-stijl stuurwiel, uitgerust met het zelf ontwikkelde Asetek Quick Release systeem, voor gebruik op een Asetek wheelbase. Op moment van schrijven is het Forte stuurwiel als pre-order te bestellen bij Asetek SimSports voor €660,91.
Achtergrond
Om de essentie van het Forte stuurwiel beter te begrijpen zoomen we eerst even uit op het aanbod van Asetek SimSports. Met de komst van de pedalensets van Asetek zijn we geïntroduceerd aan de namen ‘Invicta’ en ‘Forte’, waarbij eerstgenoemde gebruikt werd voor het flagship model en ‘Forte’ voor de betaalbaardere optie. Nu Asetek hun product line-up uitbreidt is duidelijk geworden dat deze namen niet enkel voorbestemd waren voor de pedalensets, maar voor een gehele productlijn. Tegelijkertijd heeft Asetek nóg een productlijn toegevoegd dat fungeert als instapreeks, welke onder de Forte lijn geplaatst is en de naam ‘La Prima’ mag dragen. Zo heeft Asetek in zowel de La Prima instaplijn, de Forte middenklasse als de Invicta topklasse nu wheelbases en pedalen beschikbaar. Ook het stuurwiel van Asetek wordt ondergebracht in deze productlijnen, waarbij op moment van schrijven het La Prima stuurwiel en het Forte stuurwiel zijn gelanceerd. Het La Prima stuurwiel betreft hierbij een uitgeklede versie van het Forte stuurwiel.
Verpakking & Inhoud
De zending met daarin het Asetek SimSports Forte stuurwiel, en de Forte wheelbase welke wij in een latere review behandelen, is via UPS naar ons verzonden en na drie dagen bij ons afgeleverd. We ontvangen één grote bruine verzenddoos welke verder geheel neutraal is. Bij het openen van de verzenddoos vinden we twee witte dozen met het Asetek SimSports logo erop en een los pakketje met de front mount voor de wheelbase. Bij het zien van de witte dozen waren we even onder de indruk dat dit erg neutrale productdozen zou betreffen met enkel het Asetek SimSports logo er op, maar niets blijkt minder waar. De witte dozen blijken extra omdozen te zijn, want bij het openen vinden we de daadwerkelijke productdozen met volledige Asetek SimSports branding, afbeeldingen van het Forte stuurwiel, specificaties et cetera. Wij worden altijd enthousiast bij het zien van mooie productdozen, zeker wanneer deze ook nog eens netjes beschermd worden door een omdoos. Wij hebben dus direct zin om deze uit te gaan pakken.
Bij het openen van de productdoos zien we direct een gedeelte van het stuurwiel dat op zijn plek gehouden wordt door een kartonnen frame dat over de handvatten van het stuurwiel valt, met daarop de contouren van het deel van het stuurwiel dat zich onder het karton bevindt. Een leuke, creatieve oplossing voor een verpakking, in onze ogen. Dit kartonnen frame is gemakkelijk te verwijderen waarna we de rest van het stuurwiel te zien krijgen en uit de doos kunnen halen. Onder het stuur bevinden zich een klein boekje met veiligheidsinformatie, een kaart met daarop de tekst “Product Manual” en een QR-code waarvan we verwachten dat die daar naartoe leidt, een stickervel met Asetek SimSports en Forte stickers en een stickervel met stickers voor op het stuur en een kunststof pincet om deze nauwkeurig te kunnen plaatsen.
Techniek & Kwaliteit
In de basis bestaat het Asetek Forte stuurwiel, wat een formule-stijl stuurwiel van 290mm breed betreft, uit een spuitgegoten chassis van een composietmateriaal gemaakt van plastic, glasvezel en koolstofvezel. In het chassis van het stuurwiel bevindt zich een extra metalen plaat welke Asetek een “metal spider plate” noemt. Deze plaat zit vast aan het chassis en zorgt zodoende voor meer stijfheid van het stuurwiel. De siliconen handgrepen zitten vastgeschroefd op deze metalen plaat binnenin het stuurwiel, in plaats van direct op het chassis zelf, om te voorkomen dat laatstgenoemde beschadigd raakt. Asetek heeft de filosofie dat hun producten upgradebaar moeten zijn, zodoende hebben zij aangegeven ook XL handgrepen uit te gaan brengen welke je dus zelf op het stuurwiel kunt verwisselen. Verder is de voorzijde van het stuurwiel afgewerkt met 2mm dik koolstofvezel en een gedoseerde hoeveelheid oranje accenten, welke wij zeker karakter vinden toevoegen aan het stuurwiel.
Knoppen & Inputs
Het Forte stuurwiel is uitgerust met een flink aantal knoppen en input-mogelijkheden. Om te beginnen bevinden zich aan de voorzijde twaalf reguliere pushbuttons, zes duim encoders, twee momentary toggle switches, drie niet-indrukbare rotary encoders en twee ‘kinky switches’. De kinky switches kun je in vier richtingen duwen, indrukken als een pushbutton en draaien als een rotary encoder waardoor je met één switch 7 inputmogelijkheden hebt. Deze kinky switches zijn feitelijk hetzelfde als wat in de simrace community bekend staat als ‘funky switches’ zoals deze bij concurrent Fanatec genoemd worden. Aan de achterzijde van het stuurwiel bevinden zich tot slot natuurlijk nog de magnetische schakelpaddles. De paddles zelf zijn van kunststof en de magneteten zitten aan de buitenste zijde van de paddle en de module bevestigd. Daarnaast bevindt zich aan de binnenzijde van de module materiaal wat lijkt op een dun stukje vilt, vermoedelijk om het geluid van de magnetische schakelpaddles te minimaliseren en/of het bedieningsgevoel hiervan zachter te maken. De paddles zijn met het losmaken van één boutje in de breedte te verstellen. De achterzijde is overigens uitbreidbaar met extra paddles voor bijvoorbeeld DRS en een Pit Limiter, en een dual clutch opstelling. Deze hebben we echter helaas niet van Asetek mogen ontvangen.
Alle knoppen en inputs, op de schakelpaddles na, zijn voorzien van ARGB LED verlichting. Inclusief de RPM LEDs en flag lights beschikt het stuur over 49 programmeerbare LEDs. Deze LEDs zijn in de software van Asetek, genaamd RaceHub, te programmeren naar eigen wens. Hoe dit in de praktijk werkt, dat zien we later.
Quick Release
Omdat Asetek vond dat Quick Releases beter konden hebben zij er voor gekozen hun eigen Quick Release systeem te ontwikkelen voor hun wheelbases en stuurwielen. Waar je bij de meeste merken, zo niet bij allemaal, het stuurwiel direct op de uitgaande as van de wheelbase schuift heeft Asetek een systeem bedacht om het stuurwiel van bovenaf in de quick release te laten glijden en deze met een geveerde hendel vast te zetten. In deze Quick Release zitten vervolgens contactpunten om de stroomtoevoer richting het stuurwiel en de data-uitwisseling tussen stuurwiel en wheelbase te verzorgen. Op het eerste oog ziet dit systeem er erg stevig en vooral gebruiksvriendelijk uit. Wel is de uitgaande as van de wheelbase hierbij een stuk dikker dan bij bijvoorbeeld Fanatec het geval is, wat er wel voor zorgt dat je een eventuele monitor minder ver naar beneden kunt plaatsen wanneer je deze graag tussen je stuurwiel en wheelbase in plaatst. De Quick Release zit geïntegreerd in het Forte stuurwiel, maar de Quick Release adapter komt ook los verkrijgbaar. Daarbij werkt Asetek met verschillende stuurwielfabrikanten samen om softwarematige ondersteuning en compatibiliteit in te bouwen in de Quick Releases zodat je third party stuurwielen kunt gebruiken zónder daarbij het stuurwiel met een USB-kabel met je PC te hoeven verbinden. In dat opzicht is het heel erg goed om te zien dat Asetek flink aan hun eco-systeem aan het bouwen is, maar tegelijkertijd de wensen van de community niet uit het oog verliest door dit eco-systeem ook open te stellen voor andere fabrikanten.
Het Gebruik
Aangezien het Asetek Forte stuurwiel in de basis een Formule-stijl stuurwiel is gaan we deze natuurlijk ook in Formule-wagens testen. Hiervoor gebruiken we zowel F1 22 als Assetto Corsa met onder andere de RSS Formula Hybrid 2022 mod. Het stuurwiel klikken we uiteraard met de Asetek Quick Release op de Asetek Forte wheelbase (review volgt), gemonteerd op onze FormulaSimRigs Avanzata simrig. De eerste indruk van de Quick Release is dat deze wel heel erg gemakkelijk in gebruik is. Wanneer we het stuurwiel vastpakken, en met twee vingers de Quick Release hendel naar achter trekken, dan kunnen wij deze in één soepele beweging en in een fractie van een seconde op de wheelbase plaatsen. Bij het loslaten van de Quick Release zit het stuurwiel meteen gefixeerd op zijn plek. We merken hierbij geen speling op, ondanks dat je op het oog zou verwachten dat er misschien toch enige marge aanwezig zou kunnen zijn lijkt dit niet het geval te zijn. De simpliciteit en snelheid van het wisselen van stuurwiel is hierbij ongekend. In zowel F1 22 als Assetto Corsa hebben we binnen no-time de boel ingesteld en geconfigureerd, dus we kunnen eindelijk het stuur goed vastpakken en gaan rijden.
Het stuurwiel
Met een breedte van 290mm is de Asetek Forte een middelmatig tot groot stuurwiel. Door het ontwerp waarbij de zijkanten boven de handgrepen ook omhoog lopen voelt het stuurwiel tijdens het rijden ook aan als een stuurwiel van een redelijk formaat. De ergonomie van de siliconen handgrepen voelt voor ons prima, ze bieden ons ook een goede grip, maar we merken wel dat deze vrij snel stof en vuil aantrekken waarbij regelmatig schoon houden wellicht gewenst is. Het chassis van het stuurwiel is, zoals eerder omschreven, gemaakt van een composietmateriaal bestaande uit koolstofvezel, glasvezel en plastic. In onze beleving zorgt dit ervoor dat het stuurwiel, zeker voor zijn prijsklasse, wel vrij plastic aanvoelt in vergelijking met andere stuurwielen. Dat gezegd hebbende is het wel een erg solide stuurwiel en voelen we geen enkele flex bij het rijden, wat waarschijnlijk voor een groot deel is te danken aan de metalen plaat binnenin het stuurwiel. We voelen de force feedback van de wheelbase goed door het stuur heen komen en met precisie insturen is geen enkel probleem voor ons.
LEDs & Software
In de RaceHub software van Asetek kunnen we alle ARGB LEDs op het stuurwiel beheren. Ze hebben dit erg gemakkelijk gemaakt door op het “Button Configuration” scherm een afbeelding van het stuurwiel te tonen waar je simpelweg de knoppen kunt selecteren waar je de kleur van de LED van wilt veranderen. Zo kun je ook meerdere knoppen tegelijk selecteren en eenmalig op een kleur klikken om alle geselecteerde LEDs van kleur te laten veranderen. In dit scherm is het ook mogelijk om de helderheid van de LEDs bij te stellen. Op het Shift Lights scherm kunnen we de RPM LEDs aanpassen. We kunnen ervoor kiezen om de LEDs van links naar rechts te laten oplichten, van rechts naar links of van zowel links als rechts richting het midden. We kunnen per LED aangeven op hoeveel procent RPM deze gaat branden en met welke kleur. Er staat een knop “Adjust Shift Curve” in beeld, die helpt je om de individuele stappen van de LEDs in te vullen wanneer je enkel de eerste en laatste LED aanpast. Stellen we de eerste LED in op 80% en de laatste op 95%, dan zorgt de software er met deze knop voor dat elke opvolgende LED 1% later gaat branden. Tevens kunnen we met een druk op de knop een curve instellen die het verloop van de LEDs aanpast. Tot slot kunnen we op de laatste pagina de Flag Lights eenvoudig instellen.
In de praktijk vinden we de LEDs op het stuurwiel erg prettig. We houden er altijd van als er wat meer te customizen valt en daarbij voegen LEDs, in onze ogen, over het algemeen veel toe aan het uiterlijk van een product. De kleuren zien er goed helder en verzadigd uit en de hoeveelheid kleuren waar je uit kunt kiezen is meer dan genoeg. Voor zowel de knoppen, de shift lights als de flag lights kan de helderheid aangepast worden, maar in de praktijk vinden we het verschil niet grandioos. De meest heldere instelling is vrij fel, en bij de lichtste instelling is meer sprake van een lichte demping maar echt zacht kunnen de LEDs niet afgesteld worden.
Waar we met de LEDs tegenaan lopen is dat de instellingen ervan niet gekoppeld zijn aan de instellingen van de Asetek wheelbase. Voor de wheelbase kunnen we eindeloos profielen aanmaken voor verschillende sims en auto’s om de force feedback aan te passen, maar daarin worden de instellingen van de LEDs niet opgeslagen. Ook bij het configureren van de LEDs zelf is geen mogelijkheid tot opslaan of inladen van profielen. Dit betekent dat het geen zin heeft om voor meerdere auto’s de ideale momenten uit te vogelen om de RPM LEDs te laten oplichten en kloppend te maken ten opzichte van de RPM lights op het stuurwiel van de ingame auto. Ook wanneer je puur voor esthetische redenen meerdere looks wilt creëren met de LEDs op het stuurwiel kun je deze niet opslaan. Dit is best een gemis wanneer je graag volledige controle wilt hebben over de verlichting en niet voor verschillende auto’s of situaties handmatig alle LEDs en RPM percentages wilt aanpassen.
Bediening voorzijde
Aan de voorzijde van het stuurwiel bevinden zich de flinke hoeveelheid knoppen. De twaalf pushbuttons zijn erg fijn in gebruik; ze vereisen een prettige hoeveelheid kracht om ingedrukt te worden en hebben een erg korte travel. De feedback die we krijgen bij het indrukken van de knoppen is ook erg duidelijk. De pushbuttons zijn redelijk goed te bereiken zonder je grip op het stuur volledig los te laten, echter met de kennis dat Asetek ook XL handgrepen uit gaat brengen voor het stuurwiel vragen wij ons af of voor de standaard versie de knoppen niet net iets dichterbij hadden mogen staan, omdat er met kleinere handen wel echt gerekt moet worden.
De bovenste duim encoders zitten op een redelijk gunstige plek en zijn wat gemakkelijker te bereiken. Het gevoel dat alle zes de duim encoders geven is goed; de wieltjes voelen niet te licht aan en je voelt een duidelijk voelbare, en licht hoorbare, klik bij elke rotatie. De bovenste en middelste duim encoders zijn het prettigst te bedienen vanwege hun ligging, we vergissen hier ons vrijwel niet in de hoeveelheid kliks die we de wieltjes willen geven. De onderste duim encoders moeten we wel echt rekken, wat het in het heetst van de strijd iets lastiger kan maken om deze met precisie te bedienen. Uiteraard kun je dit oplossen door er minder essentiële functies aan toe te wijzen.
De momentary toggle switches, tegen de bovenste rand van het stuurwiel aan, vinden we ook redelijk ver weg staan, maar zijn wel vernuftig onder een comfortabele hoek geplaatst welke het bedienen ervan toch gemakkelijk maakt. Zo kun je je duim in een natuurlijke richting bewegen om een klik te geven op de tuimelschakelaar. De drie rotary encoders op het midden van het stuurwiel vinden we goed te bedienen, deze hebben wel enige overtuiging nodig bij het bedienen ervan maar geven een goede feedback bij het roteren. Dat de rotary encoders niet in te drukken zijn vinden we wel een klein gemis. De twee kinky switches zijn perfect en precies wat we van een dergelijke switch verwachten. Wel vinden we dat minstens één daarvan binnen duimbereik had mogen zitten zodat je de grip op het stuurwiel niet los hoeft te laten om door een menu of MFD te navigeren.
Schakelpaddles
De schakelpaddles van het Asetek Forte stuur vinden we een van de zwakkere punten van het stuurwiel. Optisch gezien ziet het ontwerp er goed uit en is er zeker over nagedacht, maar de paddles zijn ook van kunststof en voelen op de tast dus niet enorm prettig of luxe aan. Tijdens het rijden merken we dat de schakelpaddles niet echt de feedback geven die we verwachten of gehoopt hadden. De weerstand die je voelt om de magneten van de schakelpaddle en de module van elkaar te scheiden is prettig, echter verwacht je op dat moment dat de travel van de schakelpaddle daar ook ophoudt. Dat is niet het geval; de schakelpaddle kun je nog iets verder naar je toe trekken dan het actuatiepunt van de sensor. De weerstand op deze travel neemt toe naarmate je de paddle verder naar je toe trekt, wat een beetje een zompig gevoel meegeeft bij het schakelen en geen duidelijk eindpunt definieert. Het materiaal tussen de schakelmodule en schakelpaddle in maakt het terugkeren van de paddle ook iets zachter, wat in principe comfortabel is, maar wat er nu wel voor zorgt dat de feel van de schakelpaddle in beide richtingen niet echt “snappy” is. Wanneer we, wellicht wat overdreven snel, op- of terugschakelen merken we dat de schakelpaddles gewoon niet zo responsief aanvoelen als dat we gewenst zouden hebben.
Rij-Impressie
Op ons YouTube-kanaal en onze Instagrampagina hebben we een korte rij-impressie van het Asetek Forte stuurwiel in combinatie met de Asetek Forte wheelbase geüpload, welke je hieronder kunt bekijken.
Conclusie
Het Forte stuurwiel is samen met de uitgeklede “La Prima” variant het eerste stuurwiel dat Asetek SimSports op de markt heeft gebracht. Doordat Asetek met hun sterke Invicta en Forte pedalensets met een luide knal de simracing wereld hebben betreden waren de verwachtingen van het Forte stuurwiel bij ons meteen erg hoog. Te hoog, misschien.
In de basis is het Forte stuurwiel met hoge kwaliteit materialen gebouwd, zoals we van Asetek gewend zijn. De harmonie van het chassis en het binnenwerk zorgt voor een zeer stevig stuurwiel waar wij tijdens het rijden absoluut geen flex hebben kunnen herkennen. Echter zorgt de materiaalkeuze voor het chassis er voor dat het stuurwiel ondanks de mate van stevigheid vrij plastic aanvoelt, iets waar wij ons in deze prijsrange lastig overheen kunnen zetten. Het stuurwiel ziet er qua design en afwerking wel erg goed uit en we kunnen zien dat daar veel tijd aan is besteed. De ergonomie van de handgrepen, welke later ook vervangen kunnen worden door XL-exemplaren, voelt goed aan en hebben ons voldoende comfort kunnen bieden tijdens onze sessies.
De knoppen en inputs aan de voorzijde van het stuurwiel zijn van goede kwaliteit. Het aantal knoppen en inputs is meer dan toereikend en we zijn blij om te zien dat er twee zelfbenoemde ‘kinky’ switches op het stuurwiel zitten. Met de komst van optionele XL handgrepen in het achterhoofd denken we wel dat de knoppen iets dichterbij de duimen hadden mogen zitten. De schakelpaddles aan de achterzijde van het stuurwiel vinden we één van de zwakkere punten van het stuurwiel; deze voelen vrij plastic aan en ze voelen niet echt ‘snappy’ in gebruik ondanks dat deze magnetisch uitgevoerd zijn.
De ARGB LEDs op het stuurwiel zijn erg mooi en functioneel doordat je deze naar wens in kunt stellen. De bijgeleverde stickers worden over deze LEDs heen geplakt waardoor labels van de knoppen in feite oplichten. Een kleine misser is dat er geen profielen voor de LEDs opgeslagen kunnen worden en dat deze instellingen ook niet gekoppeld zijn aan de profielen van de wheelbase. Dit maakt wisselen tussen auto’s met verschillende RPM LED instellingen eigenlijk niet te doen wanneer je de RPM LEDs volledig over wilt laten komen met wat je op je beeldscherm ziet.
Het Asetek Quick Release systeem is duidelijk over nagedacht; van stuurwiel wisselen is nog nooit zo snel gebeurd. De verbinding tussen wheelbase en stuurwiel voelt enorm solide en in ons exemplaar zit er geen millimeter speling in. De oranje geveerde hendel op het stuurwiel vinden we optisch minder, aangezien deze boven het stuurwiel uit steekt.
Alles bij elkaar is het Asetek SimSports Forte stuurwiel een stuurwiel dat in de basis niets fout doet, maar waarvan we stiekem wel meer hadden verwacht. Met een prijskaartje van €660,91 is het Forte stuurwiel alles behalve een goedkoop stuurwiel. We zien hierbij dat andere merken in dezelfde prijsrange, in onze beleving, kiezen voor materialen die luxer aanvoelen en schakelpaddles die sneller schakelen en meer feedback geven. Dat gezegd hebbende vermoeden we dat een groot deel van deze prijs ook zit in de ontwikkeling van o.a. het Asetek Quick Release systeem, welke bij dit stuurwiel uiteraard geïntegreerd is, en de ontwikkeling van de software waarmee het stuurwiel en de Asetek wheelbases aangestuurd worden. Deze gedachte verzacht voor ons de prijs enigszins, wetende dat dit stuurwiel een goed verlengstuk is van de Asetek Forte wheelbase. Wij hebben er in ieder geval met erg veel plezier mee gereden!
Interesse in het Asetek Forte stuurwiel? Deze is voor een prijs van €660,91 te bestellen op de webshop van Asetek SimSports.
Wil je op de hoogte blijven van SimRaceBlog content, nieuws, aankondigingen en (toekomstige) give-aways? Volg ons op Instagram @simraceblognl en/of ons Discord kanaal.
